fa مهریه در حقوق افغانستان؛ مقدار، شرایط، عوامل استقرار و ضمانت‌اجرا تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مهریه به‌عنوان یکی از آثار ازدواج، جایگاه مهمی در تنظیم روابط مالی زوجین دارد و عبارت از مالی است که زوجه پس از نکاح مستحق دریافت آن از شوهر می‌شود. این پژوهش با روش توصیفی&ndash; تحلیلی و با استفاده از منابع قانونی، فقهی و دکترین حقوقی، باهدف تبین احکام مهری، به بررسی مفهوم، انواع، مقدار، شرایط و عوامل استقرار مهریه پرداخته و ضمانت ‌اجراهای آن را در حقوق افغانستان تحلیل نموده است. اهمیت تحقیق نیز ناشی از حل مسایل مهریه از منظر حقوقی و فقهی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قانون مدنی و قانون احوال شخصیه، هرچند در بسیاری از موارد با هم مشابه‌اند، اما در برخی احکام مانند تعیین سقف مهریه، شرایط و ضمانت‌اجراهای آن تفاوت‌هایی دارند. ازسوی‌دیگر، چالش‌هایی مانند تعیین غیرمنطقی میزان مهریه، عدم آگاهی زنان از حقوق قانونی خود و ناتوانی شوهر در پرداخت مهریه، از عوامل عمده بروز اختلافات خانوادگی محسوب می‌شوند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که اتخاذ معیارهای شخصی (توان بالقوه زوج) در تعیین حداکثر مهر و نیز پیش‌بینی نهادهایی همچون حق حبس، نقشی بسزا در حمایت از حقوق زوجه و ایجاد تعادل در روابط خانوادگی دارد.</div> <div style="text-align: justify;">As one of the legal effects of marriage, mahr plays a significant role in regulating the financial relations between spouses and refers to the property that the wife becomes entitled to receive from her husband upon the conclusion of marriage. Using a descriptive-analytical method and drawing on legal sources, Islamic jurisprudence, and legal doctrine, this study aims to clarify the rules governing mahr by examining its concept, types, amount, conditions, and the factors that establish it and by analyzing its legal enforcement mechanisms under Afghan law. The findings indicate that although the Civil Code and the Personal Status Law are similar in many respects, they differ in certain rulings such as the determination of a maximum limit for mahr, its conditions, and its enforcement mechanisms. Moreover, challenges such as the unreasonable determination of mahr, women&rsquo;s lack of awareness of their legal rights, and the husband&rsquo;s inability to pay the mahr are among the major causes of family disputes. The results further show that adopting personalized criteria (such as the husband&rsquo;s potential financial capacity) in determining the maximum mahr, as well as recognizing legal mechanisms such as the right of retention (haqq al habs), play a significant role in protecting the wife&rsquo;s rights and promoting balance within family relations.</div> <div style="text-align: justify;"></div> مهریه, انواع مهریه, مقدار مهریه, شرایط مهریه, عوامل استقرار مهریه, ضمانت‌اجرای مهریه Mahr, types of mahr, amount of mahr, conditions of mahr, factors establishing mahr, enforcement mechanisms of mahr 94 116 http://srqjl.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-35-3&slc_lang=fa&sid=1 Abdul Khaliq Shafaq عبدالخالق شفق a.khshafaq@gmail.com Yes Faculty Member, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Ibn Sina University کادر علمی دیپارتمنت حقوق، پوهنحی حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون ابن سینا