fa حق بر دفاع مشروع در حقوق بین‌الملل «با مطالعه موردی حمله روسیه به اوکراین» تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">دفاع مشروع از مقوله‌های مهم حقوقی است که در حقوق بین‌الملل معاصر جایگاه ویژه دارد. پیدایش این موضوع در وهله اول ریشه در حقوق داخلی به ویژه قواعد حقوق جزایی دارد. حقوقدانان به این باورند که شخص متجاوز با عمل متجاوزانه حق دیگری را نفی می‌نماید و با این عمل، برای طرف مقابل حقی ایجاد می‌شود که وی را قادر می‌سازد برای حفظ جان، مال و حیثیت خود بتواند آن را اجرا نماید. این مقوله اکنون به حوزه حقوق بین‌الملل نیز تسری یافته است. همان‌گونه که یک فرد می‌تواند به‌عنوان یک موجود زنده با توسل به سلاح مرگبار با شرایط خاص از حیات خود دفاع نماید؛ دولت‌ها نیز می‌توانند به‌ عنوان شخصی دارای حاکمیت مستقل، با توسل به قوای مسلح از حاکمیت و موجودیت خود دفاع نمایند. در این نوشتار با هدف تجزیه و تحلیل حقوقی حمله روسیه ه اکراین، استدلال حقوقی حمله روسیه به اکراین با توجه به ضوابط ناظر به دفاع مشروع در حقوق بین‌الملل با روش تحلیلی-تفسیری و با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، سایت‌ها و گزارش‌های رسمی بین‌المللی بررسی شده، در عین حال ضروت تحقیق نیز ناشی از اهمیت دفاع مشروع در حقوق بین الملل معاصر است. &nbsp;نتیجه نهایی این است که حمله روسیه به اوکراین با استناد به اصل دفاع مشروع، قابل پذیرش نمی‌باشد. زیرا، این حمله فاقد شرایط مندرج در ماده (51) منشور ملل‌متحد و قواعد عرفی و رویه قضایی بین‌المللی در مورد استفاده از حق دفاع مشروع بوده و اقدام روسیه با توجه به بند4ماده2 منشور، تجاوز و توسل به زور نامشروع است و مشمول دفاع مشروع نیست.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Self-defense is one of the fundamental concepts in legal science and has broad implications across various legal domains. The origin of this principle initially lies in domestic law, particularly within the framework of criminal law. Legal scholars maintain that an aggressor, through a wrongful act, violates another person&rsquo;s rights, thereby creating for the victim a legitimate right to protect his or her life, property, and dignity. This notion has now extended from domestic to international law. Just as an individual, as a living being, may resort to lethal means to defend their existence, states as sovereign entities may also employ armed force to safeguard their territorial integrity and survival. This paper examines the legal justification of Russia&rsquo;s attack on Ukraine in light of the international law principles governing the right of self-defense. Using a descriptive&ndash;analytical method and relying on library resources, official reports, and international documents, the study concludes that Russia&rsquo;s military invasion of Ukraine cannot be justified under the right of self-defense. The attack does not fulfill the conditions stipulated in Article 51 of the UN Charter, nor does it conform to customary international law or the jurisprudence of international courts regarding the lawful use of self-defense. Accordingly, in view of Article 2(4) of the UN Charter, Russia&rsquo;s actions amount to an unlawful use of force and constitute an act of aggression.</div> اوکراین, روسیه, تجاوز, دفاع مشروع و اصل منع توسل به زور Ukraine, Russia, aggression, self-defense, prohibition of the use of force 70 93 http://srqjl.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-40-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Marefat محمدرضا معرفت marefat1994@gmail.com Yes Faculty Member of Law Department, Khatam-al-Nabieen University, Ghazni Branch کدر علمی دی‍‍پارتمنت حقوق، پوهنحی حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون خاتم‌النبیین(ص) شعبۀ غزنی