fa تحرک اجتماعی و حق بر برابری فرصت در افغانستان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">حق بر برابری فرصت از حقوق رویه‌ای است که در برداشتی شناسه مشخص (تحرک اجتماعی) دارد. در جامعه‌ای که تحرک اجتماعی در انواع مختلف آن وجود داشته باشد، شاخص و نشانه مثبت از برابری فرصت است. اما ضعف تحرک اجتماعی حاکی از تبعیض و موروثی بودن موقعیت‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است. دامنه تحرک اجتماعی وسیع و گسترده است که شامل نهادهای فراگیر، آموزش، صحت، دسترسی به مشاغل و درآمد مناسب، مزد مناسب، فرصت کاری، تأمین اجتماعی و دسترسی به تکنولوژی است. هر مقدار تحرک اجتماعی بیشتر باشد، برابری فرصت بیشتر است و نابرابری‌های موروثی کمتر است که چرخه مثبت است. اما هر مقدار نابرابرهای موروثی بیشتر باشد، تحرک اجتماعی کمتر و در نتیجه برابری فرصت کمتر است. در افغانستان تحرک اجتماعی به میزان مطلوب و ایدئال نیست و در نتیجه هنوز برای رسیدن به عدالت نیازمند در توزیع امکانات و فرصت‌هاست. در این تحقیق با عنایت به موضوعات یادشده، رابطه حق بر برابری فرصت و تحرک اجتماعی با شیوه استقرائی و برهانی با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای با هدف تحلیل و تبیین رابطه یادشده تحلیل و ارزیابی شده است. از طرفی به نسبت جوامع و گروه‌های مختلف با تحرک اجتماعی و برابری فرصت، به‌مثابه شیوه کشف علائم و نشانه‌های تحرک اجماعی باید دقت شود؛ بدان‌معناکه ویژگی و خصوصیات گروه‌ها و جوامع مختلف می‌تواند به شناسایی تحرک اجتماعی و برابری فرصت‌ها کمک نماید.</div> <div style="text-align: justify;">The right to equality of opportunity is a procedural right that, in its conceptualization, possesses a clear indicator: social mobility. In a society where various forms of social mobility exist, such mobility serves as a positive sign of equality of opportunity. Conversely, weak social mobility reflects discrimination and the hereditary nature of social, cultural, economic, and political positions. The scope of social mobility is broad and encompasses inclusive institutions, education, healthcare, access to appropriate employment and income, fair wages, job opportunities, social security, and access to technology. The greater the degree of social mobility, the stronger the equality of opportunity and the weaker the inherited inequalities&mdash;forming a positive cycle. However, the more entrenched the inherited inequalities, the lower the social mobility and, consequently, the weaker the equality of opportunity.<br> In Afghanistan, social mobility has not reached a desirable or ideal level; therefore, achieving justice still requires equitable distribution of resources and opportunities. This study, employing inductive and analytical reasoning and relying on library-based data, examines and explains the relationship between the right to equality of opportunity and social mobility. Moreover, when assessing different societies and groups in terms of social mobility and equality of opportunity, careful attention must be paid to their characteristics, as these features can help identify the indicators and manifestations of social mobility and equality of opportunity.</div> تحرک اجتماعی, حق, برابری فرصت, امکانات, برابری ماهوی و شکلی و تبعیض social mobility, right, equality of opportunity, resources, substantive and formal equality, discrimination 47 69 http://srqjl.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-25-8&slc_lang=fa&sid=1 Qasem Ali Sadaqat قاسم‌علی صداقت sadaqat1345@yahoo.com Yes Academic Staff Member, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Khatam al Nabieein (PBUH) University کادر علمی دیپارتمنت حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون خاتم النبیین (ص)