Mendeley  

Zotero  

Marefat M R. The Right of Self-Defense in International Law «A Case Study of Russia’s Attack on Ukraine». SRQJL 2026; 3 (3) :70-93
URL: http://srqjl.knu.edu.af/article-1-119-fa.html

دفاع مشروع از مقوله‌های مهم حقوقی است که در حقوق بین‌الملل معاصر جایگاه ویژه دارد. پیدایش این موضوع در وهله اول ریشه در حقوق داخلی به ویژه قواعد حقوق جزایی دارد. حقوقدانان به این باورند که شخص متجاوز با عمل متجاوزانه حق دیگری را نفی می‌نماید و با این عمل، برای طرف مقابل حقی ایجاد می‌شود که وی را قادر می‌سازد برای حفظ جان، مال و حیثیت خود بتواند آن را اجرا نماید. این مقوله اکنون به حوزه حقوق بین‌الملل نیز تسری یافته است. همان‌گونه که یک فرد می‌تواند به‌عنوان یک موجود زنده با توسل به سلاح مرگبار با شرایط خاص از حیات خود دفاع نماید؛ دولت‌ها نیز می‌توانند به‌ عنوان شخصی دارای حاکمیت مستقل، با توسل به قوای مسلح از حاکمیت و موجودیت خود دفاع نمایند. در این نوشتار با هدف تجزیه و تحلیل حقوقی حمله روسیه ه اکراین، استدلال حقوقی حمله روسیه به اکراین با توجه به ضوابط ناظر به دفاع مشروع در حقوق بین‌الملل با روش تحلیلی-تفسیری و با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، سایت‌ها و گزارش‌های رسمی بین‌المللی بررسی شده، در عین حال ضروت تحقیق نیز ناشی از اهمیت دفاع مشروع در حقوق بین الملل معاصر است.  نتیجه نهایی این است که حمله روسیه به اوکراین با استناد به اصل دفاع مشروع، قابل پذیرش نمی‌باشد. زیرا، این حمله فاقد شرایط مندرج در ماده (51) منشور ملل‌متحد و قواعد عرفی و رویه قضایی بین‌المللی در مورد استفاده از حق دفاع مشروع بوده و اقدام روسیه با توجه به بند4ماده2 منشور، تجاوز و توسل به زور نامشروع است و مشمول دفاع مشروع نیست.